3424. Dlaczego w stresie ciągle patrzymy na zegarek? O ciele, napięciu i potrzebie sensu

 Zdarza się, że w trudniejszych okresach życia zaczynamy zauważać drobiazgi, na które wcześniej nie zwracaliśmy uwagi. Jednym z nich bywa zegarek. Sprawdzamy godzinę częściej niż zwykle, a czasem mamy wrażenie, że trafiamy ciągle na ten sam moment dnia. Niektórzy machają na to ręką, inni zaczynają się zastanawiać, czy to przypadek. Psychologia ma na ten temat więcej do powiedzenia, niż mogłoby się wydawać.

Stres nie działa wyłącznie na emocje. Przede wszystkim obciąża ciało. Układ nerwowy przechodzi w tryb czuwania, wzrasta napięcie mięśniowe, zmienia się rytm oddechu i koncentracja uwagi. W takich momentach mózg zaczyna pracować inaczej — jest bardziej wyczulony na powtarzalność, schematy i sygnały, które można zinterpretować jako „ważne”.

To właśnie wtedy pojawia się selektywna uwaga. Nie oznacza ona, że dzieje się coś nadzwyczajnego, ale że nasz umysł filtruje rzeczywistość pod kątem aktualnego stanu wewnętrznego. Jeśli jesteśmy zmęczone, przeciążone emocjonalnie lub zmagamy się z problemami zdrowotnymi, mózg szuka punktów odniesienia. Zegarek jest jednym z nich — zawsze obecny, zawsze mierzalny, zawsze „obiektywny”.

Wiele kobiet zauważa, że w okresach napięcia psychicznego, problemów hormonalnych, wypadania włosów czy zaostrzenia objawów psychosomatycznych zaczyna częściej kontrolować upływ czasu. To nie musi być związane z planowaniem. Często chodzi o poczucie kontroli — sprawdzanie godziny daje iluzję porządku w sytuacji, która wewnętrznie wydaje się chaotyczna.

Psychologia tłumaczy to zjawisko mechanizmem ruminacji i podwyższonej czujności. Umysł krąży wokół tych samych myśli, a uwaga „zahacza” o powtarzalne bodźce. W tym kontekście nie dziwi fakt, że część osób zaczyna interesować się symbolicznymi interpretacjami powtarzających się godzin, przypisując im określone znaczenia emocjonalne lub relacyjne — traktując je raczej jako sposób nazwania własnego stanu psychicznego niż dosłowną zapowiedź czegokolwiek.

Warto jednak podkreślić, że nie chodzi tu o wiarę czy niewiarę, ale o potrzebę sensu. Gdy ciało jest przeciążone, a emocje trudne do uporządkowania, umysł naturalnie próbuje nadać znaczenie temu, co powtarzalne i zauważalne. Dla jednych będzie to czysto psychologiczne wyjaśnienie, dla innych sięgnięcie po symbolikę jako formę autointerpretacji.

Podobnie funkcjonuje zainteresowanie tzw. godzinami lustrzanymi. Z perspektywy psychologicznej można je rozumieć jako projekcję wewnętrznych napięć i potrzeb, ale wiele osób odnajduje w nich narrację, która pozwala uporządkować emocje. W takim ujęciu numerologiczne podejście do godzin lustrzanych nie pełni roli wróżby, lecz staje się językiem opisu przeżyć — próbą nazwania tego, co trudno uchwytne

Nie bez znaczenia jest też fakt, że kobiety częściej niż mężczyźni obserwują swoje ciało i reakcje psychiczne. Jesteśmy bardziej wyczulone na zmiany, sygnały i niuanse. To sprawia, że łatwiej zauważamy powtarzalność i próbujemy ją zrozumieć. Zegar staje się wówczas lustrem stanu wewnętrznego, a nie zapowiedzią czegokolwiek z zewnątrz.

Jeśli więc łapiesz się na tym, że w stresie ciągle sprawdzasz godzinę, warto zadać sobie inne pytanie niż „co to znaczy?”. Bardziej pomocne bywa pytanie: co moje ciało próbuje mi zasygnalizować? Zmęczenie, napięcie, brak poczucia bezpieczeństwa czy potrzeba zatrzymania się często stoją za tym mechanizmem.

Zamiast doszukiwać się odpowiedzi na zewnątrz, czasem warto spojrzeć do środka. Zegar nie musi być znakiem — może być tylko cichym przypomnieniem, że organizm domaga się uwagi, regulacji i oddechu.

post gościnny